| № |
Melayu (ms) |
Bajau Sama (bdr) |
Bisaya Sabah Gayad Bisaya (bsy) |
Idahan (dbj) |
Papar (dpp) |
Kadazan Boos Kadazan Tangaa’ (kzj) |
Kadazandusun Boros Dusun (dtp) |
Murut Keningau (kxi) |
Kimagarang Boros Kimaragang (kqr) |
Lotud Suang Lotud(dtr) |
Okolod (kqv) |
Paluan (plz) |
Rungus (drg) |
Suluk (tsg) |
Sungai (abf) |
Kadazan Sungai Klias Boos Kadazan Bavang Kilias (kqt) |
Murut Tagol Rahu nu Tahol (mvv) |
Murut Timugon Ragu nu Timugon (tih) |
Tombonuwo (txa) |
Tatana Gia nu Tatana (txx) |
Tobilung (tgb) |
Labuk Kinabatangan (dtb) |
Iranun (ilm) |
| 1 |
saya |
aku / ku |
aku (subjektif) / joki (objektif) |
|
zou (subjektif) / ku / doho (objektif) |
izou / zou (subjektif) / dogo (objektif) |
iyoho / oku (subjektif) / doho (objektif) |
|
yoku (oku) (subjektif) / ku / dogo (dogon) (objektif) |
yoku (oku) (subjektif) / ku / joki (objektif) |
|
|
|
|
|
|
auh |
aku (ku) (subjektif) / raki (objektif) |
|
aku (subjektif) / ku / daki (objektif) |
yoku (oku) (subjektif) / ku / dogo (dogon) (objektif) |
| 2 |
awak |
kau |
okou (subjektif) / dijun (objektif) |
|
ziau / ko (subjektif) / nu / diau (objektif) |
iziau / ko (subjektif) / diau (objektif) |
iya / ika / ko (subjektif) / dika (objektif) |
|
ikaw / koh (subjektif) / nu / dikaw (objektif) |
ika / ko (subjektif) / mu (jun) / tikaw (objektif) |
|
|
|
|
|
|
okou (kou) (subjektif) / mu (objektif) |
okou (kou) (subjektif) / mu / rirun (objektif) |
ikau (kou) (subjektif) / mu (objektif) |
okou (kou (subjektif)/ dokou (objektif) |
|
ikau (ko) (subjektif) / nu / dikau (objektif) |
| 3 |
dia |
ni |
iyo (subjektif) / nyo (objektif) |
|
zisido / isido (subjektif) / disido (objektif) |
isido / disido (untuk jantina lelaki) / zosido / dosido (untuk jantina perempuan) / dau (untuk semua kata nama diri ketiga) |
iyau / isio / yau (subjektif) / dau / disio (objektif) |
|
iyalo (yalo) (subjektif) / dialo (objektif) |
iyo (subjektif) / nyo (objektif) |
|
|
|
|
|
|
|
io (subjektif) / riso (objektif) |
iyo (subjektif) / niyo (objektif) |
isio (jo) (subjektif) / disio / nisio (objektif) |
iyoo / yalo (subjektif) / doo / dialo (objektif) |
yadlo (subjektif) / jo (objektif) |
| 4 |
kita/kami |
kami kiti / ti (kita) |
akai / okoi (subjektif) / jami (objektif) / tokou (kita semua) |
|
tokou (subjektif) / dotokou (kita semua) |
iziahai (koi) (subjektif) / za / dagai (objektif) / tokou (kita semua) / ikito (kito) (subjektif; kita berdua) / to (dito) (objektif; kita berdua) |
iyahai (yahai) (subjektif) / dahai (objektif) / tokou (kita semua) / ikito (kito) (subjektif; kita berdua) / to (objektif; kita berdua) |
|
yokoy (okoy) (subjektif) / duyu (ya) (objektif) / toko (kita semua) / kito (dito) (kita berdua) |
ikoi (koi (subjektif) / jami (nyami) (objektif) |
|
|
|
|
|
|
mai (kami; objektif) / taka (kita) |
akai (subjektif) / ramon (objektif) / takau (kita) / ritakau (kita; objektif) |
kai (subjektif) / tokou (kita) |
akai (subjektif) / dami (mai) (objektif) / takau (kita semua) / kito / dikito (kita berdua) |
| 5 |
kalian |
kam / bi |
akau (subjektif) / muyun (jamuyun) (objektif) |
|
ziozu (kou) (subjektif) / zu / diozu (objektif) |
iziozu (zu) (subjektif) / diozu (objektif) |
yokoyu (ikoyu / kou) (subjektif) / dikoyu / dokoyu (objektif) |
|
ikoo (kow) (subjektif) / dikoo (objektif) / tekoo (kamu dan saya) |
ikow / kow (subjektif) / jomuyu (objektif) |
|
|
|
|
|
|
akau (kau) (subjektif) |
akau (kau) (subjektif) / ramuyun (objektif) |
|
akau (subjektif)/ dakau / muyun (objektif) |
|
kou (subjektif) / muju / dikovu (objektif) |
| 6 |
mereka |
gai |
iro (subjektif) / diro (objektif) |
|
zosido (subjektif) / dosido (objektif) |
izioho (zioho) (subjektif) / dioho (objektif) |
iyolo / iyaulo (subjektif) / diyolo (objektif) |
|
yoalo (subjektif) / doalo (objektif) |
ido (subjektif) / raati (objektif) |
|
|
|
|
|
|
nilo (subjektif) / risilo (objektif) |
nilo (ilo) (subjektif) / risilo (objektif) |
|
isiro (subjektif) / disiro / nisiro (objektif) |
| 7 |
ini |
itu / tu |
iti (ti) (subjektif) / tatiti (objektif) |
|
iti (ti) (subjektif) / diti (objektif) |
iti (ti) (subjektif) / diti (objektif) / ditia (objektif; tidak dapat lihat) |
iti (ti) (subjektif) / diti (objektif) |
|
iti (ti) (subjektif) / diti (objektif) |
ati / iti (ti) (subjektif) / diti tu (objektif) |
|
|
|
|
|
|
hitu |
|
|
iti (ti) (subjektif) / diti (objektif) |
| 8 |
itu |
e |
ino (subjektif) / tatino (objektif) / iri / diri (kata tunjuk tidak boleh dilihat) |
|
ino (no) (subjektif) / dino (objektif) |
ino (no) / dino / duunia (kata tunjuk pendengar) / iho / diho (kata tunjuk jauh drpd pencakap & pendengar) |
ino (no) / dino (kata tunjuk pendengar) / ilo (lo) / dilo (kata tunjuk jauh drpd pencakap & pendengar)/ iri (ri) / diri (kata tunjuk tidak boleh dilihat) |
|
ino (no) / dino (kata tunjuk dekat pd pendengar) / ilo (lo) / dilo (kata tunjuk jauh drpd pencakap & pendengar) / iri (ri) / diri (kata tunjuk yg tidak dapat dilihat) |
ino (subjektif) / dino tu (objektif) |
|
|
|
|
|
|
hino |
|
|
ino (no) (subjektif) / dino (objektif) / dogii (kata tunjuk tidak dapat dilihat) |
| 9 |
sini |
mitu |
siti |
|
hiti |
doiti |
hiti |
|
siti |
hiti |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sini |
| 10 |
situ |
me |
sino |
|
hino (kata tunjuk dekat dgn pendengar) / hiho / doiho (kata tunjuk jauh drpd pencakap & pendengar) |
doiho / duuhia (kata tunjuk jauh drpd pencakap & pendengar) |
huudi / hilo (kata tunjuk jauh drpd pencakap & pendengar) / hiri (kata tunjuk tidak dapat dilihat) |
|
oodi (sorid) (situ) / sino (kata tunjuk dekat dgn pendengar) / seelo (silo) (kata tunjuk jauh drpd pencakap & pendengar) / siri (kata tunjuk yg tidak dapat dilihat) |
hino (kata tunjuk dekat dgn pendengar) / hilu (sana) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sino |
| 11 |
siapa |
sian |
yombo |
|
zisai (isai) |
isai |
isai |
|
isai |
isai |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
isai |
| 12 |
apa |
iyan |
nunu |
|
|
onu |
nunu |
|
nunu |
nunu |
|
|
|
|
|
|
aun |
|
|
nunu |
| 13 |
mana |
pinggo / minggo (pergi ke mana) |
bio |
|
hinonggo |
nomboo |
hinonggo |
|
siombo / siongo |
ombo (inombo) / monguro (pergi ke mana) |
|
|
|
|
|
|
atu (mana satu) |
|
|
ombo |
| 14 |
bila |
emberen |
singgiran |
|
songian |
songian |
soira |
|
seera |
songira |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
songgian |
|
songia |
| 15 |
bagaimana |
pian |
kuro / tingkuro |
|
ingkuo |
ingkuo / poingkuo |
kuro / poingkuro |
|
kuro (kukuro / pengkukuro / okukuro) |
ingkuro |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ingkuo / poingkuo |
| 16 |
tidak |
enggai / nya |
isa |
|
amu (au) |
au |
au / amu |
|
amu (aa) |
amu |
|
|
|
|
|
|
ika |
kalo |
|
kaa |
| 17 |
semua |
momon / sekimon / semomon / bangan |
ngai / sumua |
|
ngavi |
ngavi / saavi-avi |
ngawi / toinsanan |
|
kiawi |
|
|
|
|
|
|
saavi-avi |
|
|
kiawi |
naii / susumua |
|
ngavi |
| 18 |
banyak |
iko / ramai |
magilo |
|
ogumu |
ogumu |
ogumu |
|
ogumu |
ogumu |
|
|
|
|
|
ogumu / mogumu |
asuang |
masuang |
|
gumu (mogumu) |
| 19 |
beberapa |
debagi |
komburo |
|
pio / songkuo |
piipio |
piipiro |
|
pipiro / piro-piro |
pipiro |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 20 |
sedikit |
dekiit |
takiak |
|
okudi |
okuudi |
okuri |
|
okudik |
okuri |
|
|
|
|
|
okuri / mokuri |
|
sanganu |
|
kuri (mokuri) |
| 21 |
lain |
lain |
suai/ lain/ wokon (orang lain) |
|
suvai / vokon (orang lain) |
suvai / vokon (orang lain) |
suai (mogisusuai) / wokon (orang lain) |
|
suwai / wokon (orang lain) |
suai (mogisusuai) |
|
|
|
|
|
suvai / vokon (orang lain) |
|
|
|
suai / bokon (orang lain) |
| 22 |
satu |
isa |
miso |
|
iso |
iso |
iso |
|
iso |
iso (miso) |
|
|
iso |
|
|
iso’ |
saumi |
rondo |
|
iso |
| 23 |
dua |
duo |
duo |
|
duvo |
duvo |
duo |
|
duwo |
duwo |
|
|
|
|
|
duvo |
|
|
|
duo |
| 24 |
tiga |
telu |
talu |
|
tohu |
tohu |
tolu |
|
tolu |
tolu |
|
|
|
|
|
tohu |
|
|
|
tolu |
| 25 |
empat |
empat |
ampat |
|
apat |
apat |
apat |
|
apat |
apat |
|
|
|
|
|
|
apat |
|
|
apat |
| 26 |
lima |
limo |
limo |
|
himo |
himo |
limo |
|
limo |
limo |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
limo |
| 27 |
besar |
bagal / oyo |
makalu |
|
agazo |
agazo |
agayo |
|
agayo |
agayo |
|
|
|
|
|
agazo / magazo |
|
maayo |
|
gayo (magayo) |
| 28 |
panjang |
langkau / taa |
madaru |
|
anau |
anaau |
anaru |
|
anaru |
anaru |
|
|
|
|
|
anaru / manaru |
|
maawar |
|
gawad (magawad) |
| 29 |
lebar |
lambu |
mosongou |
|
ahaab |
ahaab |
alaab |
|
alaab |
akalab |
|
|
|
|
|
|
|
mapila |
|
|
| 30 |
tebal |
kapal |
makapal |
|
akapal |
akapal |
akapal |
|
akapal / asapou (lebat, tebal) |
akapal / asapou (lebat, tebal) |
|
|
|
|
|
|
|
makapal |
|
|
| 31 |
berat |
buat |
motorob |
|
avagat |
avagat |
awagat |
|
awagat |
awagat |
|
|
|
|
|
avagat / maavagat |
aagat |
maagat |
|
agat (maagat) |
| 32 |
kecil |
diki |
manini |
|
onini |
onini |
okoro |
|
okodok |
otoyo |
|
|
|
|
|
|
vorook |
boborok |
|
monini |
| 33 |
pendek |
pendok / tena |
maniba |
|
odibo |
oniiba |
oniba |
|
onibak |
oriba / osoriba |
|
|
|
|
|
oniiba / moniibo |
aruei |
mariwa |
|
doriwo (modoriwo) |
| 34 |
sempit |
sampit |
sampit (masampit) |
|
okikip / osohot |
okikip |
okikip |
|
opiit / osolot (pd sesuatu objek) / asampit |
ogigong |
|
|
|
|
|
|
|
mapisok |
|
|
| 35 |
nipis |
nipis |
|
|
onipis / otukar |
onipis |
onipis |
|
onidis |
onipis / ohigas (nipis pd tubuh objek) |
|
|
|
|
|
|
|
malilis |
|
|
| 36 |
perempuan |
pedendoon |
yunai |
|
ondu |
tondu |
tondu |
|
tongondu |
ondu (koonduan) |
|
|
|
|
|
ondu |
ruandu |
ruandu |
|
andu |
| 37 |
lelaki |
pedelaan |
miyanai |
|
kusai |
kusai |
kusai |
|
kusai |
kusai |
|
|
|
|
|
kusai |
ungkuyon |
ungkuyon |
|
kusoi |
| 38 |
orang |
manusia |
ulun / jalama |
|
uhun |
tuhun |
tulun |
|
tulun |
kadayan |
|
|
ulun |
|
|
ulun |
|
ulun |
|
ulun |
tulun |
tulun |
| 39 |
anak |
anak |
anak |
|
anak |
tanak |
tanak |
|
anak (tanak) |
anak |
|
|
|
|
|
anak |
|
lalaing |
lolaing |
anak |
| 40 |
isteri |
endo |
sao |
|
savo |
savo |
sawo |
|
sawo |
kimu |
|
|
|
|
|
savo |
|
andu |
|
sawo |
| 41 |
suami |
ella |
wanuo |
|
savo |
savo |
sawo |
|
sawo |
kimu |
|
|
|
|
|
savo |
|
ralaki |
|
sawo |
| 42 |
ibu |
ina / iyang |
yibina / ina |
|
inda |
tina |
tina |
|
idi (tidi) / iyai |
ina |
|
|
|
|
|
|
ina |
ina |
|
ina’ |
| 43 |
bapa |
emma |
yama |
|
ama |
tama / tapa |
tama / tapa |
yama (tama) |
ama |
|
|
|
|
|
|
|
ama |
ama |
|
ama |
| 44 |
binatang |
binatang |
|
|
yamu-yamu |
suangtahun |
dupot |
|
dupot (dudupot) |
binatang (kobinatangan) |
|
|
|
|
|
binatang |
|
mayag |
|
binatang |
| 45 |
ikan |
diing |
kiaun |
|
sada |
sada’ |
sada’ |
|
sada |
sada’ |
|
|
|
|
|
kiaun / kana |
papait |
papait |
|
kana’ |
| 46 |
burung |
mamanuk / burung |
mamanuk |
|
ombohog |
tombohog |
tombolog |
|
tombolog |
manuk-manuk |
|
|
|
|
|
|
susuit |
susuit |
|
sisiog |
| 47 |
anjing |
uwa |
asu |
|
asu |
tasu |
tasu |
|
asu (tasu) |
asu |
|
|
|
|
|
asu |
|
uku |
|
asu |
| 48 |
kutu |
kutu |
kutu |
|
kutu / tumo |
kutu |
kutu |
|
kutu |
kutu |
|
|
|
|
|
kutu |
|
kutu |
|
kutu |
| 49 |
ular |
soo |
nipo |
|
vuhanut |
vuhanut |
tulanut |
|
wulanut |
ulanut |
|
|
vulanut |
|
|
|
|
kukuo |
|
ripo |
| 50 |
ulat |
giuk (ulat) |
giuk (ulat) / lingguang (cacing tanah) / pumpun (umpan) |
|
gizuk (ulat) / onggihuvang (cacing tanah) |
gizuk (ulat) / tonggihuang (cacing tanah) |
giuk (ulat) / tonggiluang (cacing tanah) |
|
giyuk / watog (cacing tanah) |
giyuk / onggiluang (cacing tanah) |
|
|
|
|
|
|
|
ulor / lingguang (cacing tanah) |
|
upan (umpan) / giuk (ulat) |
| 51 |
pokok |
|
puun |
|
puun |
puun |
puun |
|
puun |
puun |
|
|
|
|
|
|
puun |
puun |
|
puun |
| 52 |
hutan |
|
kakayuan / kaiwanan |
|
kokozuvan |
tahun |
gowuton |
|
gowuton / timbaan |
kotolunan |
|
|
|
|
|
tarun |
|
kataunan |
|
talun |
| 53 |
batang (kayu) |
|
watang |
|
marau / vatang |
vatang |
watang |
|
watang |
watang |
|
|
|
|
|
|
|
tataun |
|
totoun |
| 54 |
buah |
|
bua |
|
uva |
uva |
tuwa’-uwa’ |
|
tuwa |
uwa |
|
|
|
|
|
uva |
kinawa (kawa) |
kawa |
|
bua |
| 55 |
biji |
|
|
|
hinsou |
hinsou |
linsou |
|
linsou |
|
|
|
|
|
|
rinsou |
|
unor |
|
linsou |
| 56 |
daun |
|
raun |
|
youn |
doun |
roun |
|
roon |
roun |
|
|
|
|
|
|
raun |
raun |
|
daun |
| 57 |
akar |
|
|
|
gamut |
gamut |
gamut |
|
gamut |
gamut |
|
|
|
|
|
|
|
bakat |
|
|
| 58 |
kulit (pokok) |
kulit kakayuan |
|
|
kuhit do kazu |
kuhit do kazu |
kulit do kayu |
|
kulit / pakang |
kaban / kulit kokoyuan |
|
|
|
|
|
kuhit kazu |
|
kulapa ru tataun |
|
kulit nu kayu |
| 59 |
bunga |
bungo |
bunga |
|
vusak / bunga |
vusak / bunga |
tusak / bunga |
|
wusak / bunga |
bunga |
|
|
|
|
|
busak |
busak ru bunga |
busak ru bunga |
|
bunga / busak |
| 60 |
rumput |
|
babalik |
|
sakot |
sakot |
sakot |
|
sakot |
sakot |
|
|
|
|
|
|
|
sakot |
|
sakot |
| 61 |
tali |
|
kalat |
|
karat |
kalat |
lukug |
|
tali |
tali |
|
|
|
|
|
|
kalat |
kalat |
|
|
| 62 |
kulit (bahagian tubuh badan) |
|
kulit |
|
kuhit |
kuhit |
kulit |
|
kulit |
kulit |
|
|
|
|
|
kuhit |
|
kulapu |
|
kulit |
| 63 |
daging |
daging |
onsi (bahagian organ tubuh badan) / daging (makanan daging) |
|
onsi (bahagian organ tubuh badan) / daging (makanan daging) |
tonsi (bahagian organ tubuh badan) / daging (makanan daging) |
tonsi (bahagian organ tubuh badan) / daging (makanan daging) |
|
onsi (tonsi) (bahagian organ tubuh badan) / daging (makanan daging) |
onsi (bahagian organ tubuh badan) / daging (makanan daging) |
|
|
|
|
|
onsi (bahagian organ tubuh badan) / daging (makanan daging) |
|
kual |
|
onsi (bahagian organ tubuh badan) / daging (makanan daging) |
| 64 |
darah |
|
daa |
|
haa |
zaa |
raha |
|
raa |
raha |
|
|
|
|
|
dara |
|
raraa |
raa |
dara |
| 65 |
tulang |
|
tulang |
|
uhang |
tuhang |
tulang |
|
tulang |
tulang |
|
|
|
|
|
|
|
bungul |
tulang |
tulang |
| 66 |
lemak |
|
lunok |
|
hunok |
hunok |
lunok |
|
lunok |
lunok |
|
|
|
|
|
hunok |
|
lomok |
|
lunok |
| 67 |
telur |
|
ampuni |
|
ontohu |
tontohu |
tontolu |
|
tontolu |
ompuni |
|
|
|
|
|
antahu |
|
talu |
|
antalu |
| 68 |
tanduk |
|
sangau |
|
sangau |
sangau |
sangau |
|
sungu |
sungu |
|
|
|
|
|
|
|
sangau |
|
sangau |
| 69 |
ekor |
|
|
|
ikiu |
tikiu |
tikiu |
|
tikuw |
|
|
|
|
|
|
|
|
iku |
|
tikiu |
| 70 |
bulu (burung) |
|
bulu |
|
vuhu |
vuhu |
hulu |
|
wulu |
wulu |
|
|
|
|
|
vuru |
bulu |
bulu |
bulu |
|
| 71 |
rambut |
|
obuk |
|
obuk |
tobuk |
tobuk |
|
tokobuk |
obuk |
|
|
|
|
|
|
afuk |
abuk |
|
abuk |
| 72 |
kepala |
|
ulu |
|
uhu |
tuhu’ |
tulu |
|
tulu |
ulu |
|
|
|
|
|
uru |
ulu |
ulu |
|
ulu |
| 73 |
telinga |
|
tolingo |
|
tohingo |
tohingo |
tolingo |
|
tolingo |
rinongou |
|
|
|
|
|
|
talingo |
talingo |
|
tolingo |
| 74 |
mata |
|
mato |
|
mato |
mato |
mato |
|
mato |
mato |
|
|
|
|
|
|
mato |
mato |
|
mato |
| 75 |
hidung |
|
odung |
|
odung |
todung |
todung |
|
todung |
odung |
|
|
|
|
|
|
adung |
adung |
|
adung |
| 76 |
mulut |
|
kabang |
|
kabang |
kabang |
kabang |
|
kabang |
kabang |
|
|
kabang |
|
|
|
kabang |
kabang |
|
kabang |
| 77 |
gigi |
|
nipon |
|
nipon |
nipon |
nipon |
|
nipon |
nipon |
|
|
|
|
|
nipon |
ripon |
ripon |
|
dipon |
| 78 |
lidah |
|
dila |
|
diha |
diha’ |
dila |
|
dila |
dila |
|
|
|
|
|
|
rila |
rila |
|
dila’ |
| 79 |
kuku |
|
sindulu |
|
sonduhu |
hondusu |
sondulu |
|
sondulu |
sondulu |
|
|
|
|
|
|
|
salindu |
|
sindulu |
| 80 |
kaki (bahagian berjari) |
|
palad gakud |
|
hapap |
hapap |
lapap |
|
lukap |
lapap |
|
|
|
|
|
|
palar ru kalayam |
palar ru kalayam |
|
lapap |
| 81 |
kaki (keseluruhan) |
|
gakud |
|
hakod |
hakod |
gakod |
|
takod |
gakod |
|
|
|
|
|
|
kalayam |
kalayam |
|
tonok |
| 82 |
lutut |
|
otut |
|
otud |
totud |
totud |
|
totud |
otud |
|
|
otud |
|
|
|
atur |
atur |
|
atud |
| 83 |
tangan |
|
kariam |
|
hongon |
hongon |
longon |
|
longon |
longon |
|
|
|
|
|
|
|
kalindu / longon |
|
lunggayan / longon |
| 84 |
sayap |
|
talad |
|
ahad |
tahad |
talad |
|
kawo |
|
|
|
|
|
|
|
|
kawo |
|
talad |
| 85 |
perut |
|
tiyan |
|
tizan |
tizan |
tian |
|
tiyan |
tiyan |
|
|
|
|
|
|
tinai |
tinai |
|
tinai |
| 86 |
usus |
|
tinai |
|
tinai |
tinai |
tinai |
|
tinee |
tinai |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 87 |
leher |
|
liau |
|
hiou |
totohonon |
liou |
|
liou |
liou |
|
|
|
|
|
|
lioh |
liog |
|
liog |
| 88 |
punggung |
|
kotung |
|
busul |
pakou |
pakou |
|
busul |
busul (onsi nu busul) |
|
|
|
|
|
|
|
tumbung |
|
katung |
| 89 |
buah dada |
|
ninin/bua susu |
|
ninin / susu |
ninin |
ninin |
|
ninin/susu |
ninin/susu |
|
|
|
|
|
ninin |
|
|
|
ninin / bua’-susu |
| 90 |
jantung |
|
akab-akab |
|
undu-undu |
tundu’-undu’ |
tundu’-undu’ |
|
tunduundu |
undu’-undu’ |
|
|
|
|
|
|
pusu |
pusu |
|
|
| 91 |
hati |
|
angkayau (organ tubuh badan)/guang (perasaan, naluri) |
|
ongkovizau (organ tubuh badan) / ginavo (perasaan, naluri) |
tongkizau (organ tubuh badan) / ginavo (perasaan, naluri) |
tangkayau (organ tubuh badan) / ginawo (perasaan, naluri) |
|
tongkowiyau (organ tubuh badan) / ginawo (perasaan, naluri) |
ongkowiyau (organ tubuh badan) / ginawo (perasaan, naluri) |
|
|
|
|
|
|
angkayau (organ tubuh badan)/huang (perasaan, naluri) |
angkayau (organ tubuh badan)/guang (perasaan, naluri) |
|
angkayau (organ tubuh badan) / guang (perasaan, naluri) |
tongkowiau (organ tubuh badan) / ginawo (perasaan, naluri) |
|
| 92 |
minum |
inum (nginum) |
inum (minum) ; inumo (kata kerja perintah) |
|
inum (monginum) / moginum (minum arak / alkohol) / inumo (kata kerja perintah) |
inum (monginum) / moginum (minum arak / alkohol) / inumo (kata kerja perintah) |
inum (monginum) / moginum (minum arak / alkohol) / inumo (kata kerja perintah) |
|
inum (monginum) / moginum (minum arak / alkohol) / inumo (kata kerja perintah) |
inum (minum) / monginum (minum arak / alkohol) / inumo (kata kerja perintah) |
|
|
|
|
|
sirup (monyirup) |
inum (anginum) |
inum (manginum) |
|
irup (miirup) / inum (minum) ; inumo (kata kerja perintah) |
| 93 |
makan |
|
akan (makan) / akano (kata kerja perintah) |
|
akan (mangakan) / akano (kata kerja perintah) |
akan (mangakan) / akano (kata kerja perintah) |
akan (mangakan) / akano (kata kerja perintah) |
|
akan (mangakan) / akano (kata kerja perintah) |
duom (dumuom) |
|
|
|
|
|
duom (dumuom) |
akan (angakan) |
akan (mangakan) |
|
akan (mangakan) / akano (kata kerja perintah) |
| 94 |
gigit |
|
kokot (mongokot) |
|
kokot (mongokot) |
kokot (mongokot) |
kokot (mongokot) |
|
|
|
|
|
|
|
|
kokot (mongokot) |
kokot (ongokot) |
kokot (mongokot) |
|
kokot (mongokot) / sikat (monyikat) (digigit oleh serangan haiwan, cth: anjing) |
| 95 |
hisap |
|
|
|
sosop (monosop) |
sosop (monosop) / siop (moniop) |
sosop (monosop) / siop (moniop) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sosop (onosop) |
sosop (monosop) |
|
siop (moniop) / ingkig (noingkigan) (dihisap oleh haiwan yang sedut darah, cth: nyamuk) |
| 96 |
ludah |
|
jula ( jumula) |
|
juha (momojuha) |
duha’ ( dumuha’) |
dula (dumula) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tiwoh |
tiwog |
|
dula (dumula) |
| 97 |
muntah |
|
ilob (mogilob) |
|
ihob (mogihob) |
ihob (mogihob) / tihob (kata nama) |
ilob (mogilob) / tilob (kata nama) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ilob (mogilob) |
| 98 |
tiup |
|
|
|
sovugi (monovugi) / hobpu (momohobpu) |
sovugi (monovugi) |
sowugi (monowugi) |
|
|
tongos (monongos / tumongos) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sampui (manampui) |
| 99 |
bernafas |
|
ompus (mogompus) |
|
puhobo (momuhobo) |
piuobo (momiuobo) |
puhobo (momuhobo) |
|
|
minawo-ginawo |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 100 |
ketawa |
|
irak (mogirak) |
|
iyak (mongiyak) |
iak (mogiak) |
irak (mogirak) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
irak (mogirak) |
| 101 |
lihat |
|
ontong (mogontong) / kito (mokito) (nampak) |
|
ontong (montong) / kito (mokito) (nampak) |
intong (mintong) / kito (kokito) (nampak) |
intong (mintong) / kito (kokito) (nampak) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
kito (akito) (nampak) |
ilong / kito (makakito) (nampak) |
|
ilong (mogilong) |
| 102 |
dengar |
|
rongou (mokorongou) / rongoho (kata kerja perintah) |
|
kinongou ( mokinongou) / pokinongou (kata kerja perintah) |
kinongou ( mokinongou) / pokinongou (kata kerja perintah) |
rongou (mokinongou) / pokinongou (kata kerja perintah) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
kinongou (angkinongou |
|
|
rongog (morongog) / pokirongoho (kata kerja perintah) |
| 103 |
tahu |
rati (ngerati) |
tutun (makatutun) / pandai (mapandai) |
|
iho (miho) / moihaan |
iho’ (oihaan / koilo) / toihaan (kata nama) |
ilo (oilaan / koilo) / kopotoilaan (kata nama) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
pandai (mapandai) |
| 104 |
fikir |
pikir |
pikir |
|
pikir (momikir) |
soou (momusoou) / soovon (kata nama) |
sorou (momusorou) / tosorou / sorohon (kata nama) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
pikir |
| 105 |
hidu |
uruk (nguruk |
aruk (magaruk) |
|
singud (moningud) |
singud (moningud) |
singud (moningud) / sium |
|
|
|
|
|
|
|
|
singud (moningud) |
|
|
|
singud (moningud) / sium |
| 106 |
takut |
ketawan (ngetawan) |
lakak (malakak / lumakak) |
|
tompuosi (monompuosi) |
oosi (modosi / oosizan) |
rosi (orosian) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
laah (alaah) |
|
|
laa (lumaa) |
| 107 |
tidur |
turi |
odop (modop) |
|
odop (modop) |
odop (modop) |
odop (modop) |
|
|
|
|
|
|
|
|
odop (modop) |
bolong (ambolong) |
|
|
odop (modop) |
| 108 |
hidup |
|
angun (mangun / nangun) |
|
pasi (poimpasi) / mizou (poimizou) |
pasi (apasi (kata adjektif)) / poimpasi |
pasi (apasi (kata adjektif)) / poimpasi |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
pasi (makapasi) |
| 109 |
mati |
patai (matai) |
patai (matai) |
|
patai (matai) |
patai (apatai (kata adjektif) / matai) |
patai (apatai (kata adjektif) / matai) |
|
|
minawo |
|
|
|
|
|
patai (apatai (kata adjektif) / matai) |
patayon |
matoi |
|
patai (matai) |
| 110 |
bunuh |
bono’ (mono’) |
magapatai / patayo (kata kerja perintah) |
|
mamatai / patazo (kata kerja perintah) |
mamatai / patazo (kata kerja perintah) |
mamatai / patayo (kata kerja perintah) |
|
|
|
|
|
|
|
|
mamatai / patazo (kata kerja perintah) |
|
|
|
mamatai / patayo (kata kerja perintah) |
| 111 |
lawan |
sasa’ |
lawan (balawan) |
|
imang ([[miimang])) |
havan (humavan) |
saap (sumaap) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
kula (angkula) |
|
lawan (lumawan) |
lawan (lumawan) |
| 112 |
buru |
buru (muru) |
|
|
pangasu (mangasu) |
pangasu (mangasu) |
pangasu (mangasu) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
muoi tumalun]] |
lula (mampalula) |
|
pangasu (mangasu) |
| 113 |
pukul |
bobog / palu (malu) (pukul dengan batang objek) |
bobog (momobog) / laud (lumaud) |
|
bobog (momobog) |
bobog (momobog) |
bobog (momobog) |
|
|
|
|
|
|
|
|
bobog (momobog) |
|
|
|
bobog (momobog) |
| 114 |
potong |
tigad (nigad |
patod (mamatod) / putung / putul (kata kerja perintah) |
|
putul (momutul) / putuho |
patod (mamatod) / putung (momutung) / putul (monutul) |
patod (mamatod) / putung (momutung) / putul (monutul) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
patod (mamatod) / putung (momutung) / putul (monutul) |
| 115 |
membelah |
bila (mila) |
lapak (kata dasar) |
|
hodi (momohodi) / dangka (mamadangka) |
hapak / pinduvo (kata dasar) |
lapak / pinduo (kata dasar) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
papas (mamapas) |
| 116 |
tikam |
aruk (ngaruk) |
|
|
homuk (momohomuk) / tokon (monokon) |
tobok (kata dasar) |
tobok (monobok / tumobok) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
tobok (monobok / tumobok) |
| 117 |
cakar |
kayau (ngekayau) |
|
|
kahu (mangahu) / kokom (mongokom) |
kahu (mangahu) |
kakai (mangakai) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 118 |
gali |
kali (ngali) / kuang (nguang) / kurik (ngurik) |
gali (manggali) / kurik (mongurik) |
|
ukad (mongukad) / ukado (kata kerja perintah) |
ukad (mongukad) / ukadai (kata kerja perintah) |
ukad (mongukad) / ukadai (kata kerja perintah) |
|
|
|
|
|
|
|
|
ukad (mongukad) / ukadai (kata kerja perintah) |
|
|
|
ukad (mongukad) / ukadai (kata kerja perintah) |
| 119 |
berenang |
rangi (remangi / perangi) |
sodui (sumodui) |
|
kaau (kumaau) |
hozog (humozog) |
kaau (kumaau) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sadui (sumadui) |
| 120 |
terbang |
liang (lemiang) |
tulud (tumulud) |
|
tuhud (tumuhud) |
tuhud (tumuhud) |
tulud (tumulud) |
|
|
|
|
|
|
|
|
turud (tumurud) |
|
siab (mansiab) |
|
tulud (tumulud) |
| 121 |
berjalan |
laan (lumaan) |
panau (mamanau) / panau-panau (jalan-jalan) |
|
panau (mamanau) / manau-panau (jalan-jalan) |
panau (mamanau) / manau-panau (jalan-jalan) |
panau (mamanau) / manau-panau (jalan-jalan) |
|
|
|
|
|
|
|
|
panau (mamanau) / panau-panau (jalan-jalan) |
ralan (angkiralan) |
ralan (mangkiralan) |
|
panau (mamanau) / mimpanau-panau (jalan-jalan) |
| 122 |
datang |
teko |
rikot (rumikot / mokorikot) |
|
yikot (yumikot / koyikot) |
ikot (umikot / koikot) |
rikot (rumikot) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ratong (rumatong) |
ratong (matong) |
|
rikot (rumikot) |
| 123 |
baring |
limpang (pelimpang) |
limpang (balimpang) |
|
huvi (humuvi) |
hivi (humivi) |
liwi (lumiwi) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
langan (lumangan) |
|
landang (lumandang) |
| 124 |
duduk |
tingkoo (ningkoo) |
paruk (mamaruk) / paruko (kata kerja perintah) |
|
ikau (mikau) |
iikau (miikau) |
irikau (mirikau) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
turung (anturung) |
turung (manturung) |
|
tudung (tumudung) |
| 125 |
berdiri |
pantau (mantau) |
borigod (kata dasar) |
|
ingkakat (mingkakat) |
ingkakat (mingkakat) |
ingkakat (mingkakat) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
bigor (migor) |
|
|
| 126 |
belok |
pekeliung / pirau |
|
|
toguvang (tumoguvang) / bahik (mamahik) |
|
kilong (kumilong) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
bakulung (manimbakulung) |
|
|
| 127 |
jatuh |
labu (kata dasar) |
ratu (naratu) |
|
yato (yumato) / haap (humaap) |
atu (naatu) |
ratu (kata dasar) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ratu (aratu) |
ratu (maratu) |
|
ratu (naratu) |
| 128 |
beri |
buan (muan) |
taak (kata dasar) |
|
tahak (manahak) |
taak (manaak) |
tahak (manahak) / papatahak |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ani (mangani) |
|
taak (manaak / mapataak) |
| 129 |
pegang |
entan (ngentan) |
gout (bogout) |
|
kuzut (kumuzut) |
igit (migit) / igitai (kata kerja perintah) |
igit (migit) / igitai (kata kerja perintah) |
|
|
kuyut (kumuyut / monguyut) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ibit (mongibit) / pigang |
| 130 |
perah |
pega (mega) |
|
|
paga (mamaga) |
paga (mamaga) |
paga (mamaga) |
|
|
paga (mamaga) |
|
|
|
|
|
|
|
guut (mangguut) |
|
|
| 131 |
gosok |
susut (nusut) / ligit (peligit) |
|
|
isu (mongisu) / kisas (mongisas) |
isu (mongisu) / kisas (mongisas) |
isu (mongisu) / pongisu (Kata kerja perintah) |
|
gisar (gumisar) / kisas (mongisas) |
rundad (rumundad) |
|
|
|
|
|
|
|
kisas (mangkisas) |
|
|
| 132 |
cuci |
guse (nguse) / pupu (mupu) (basuh kain) |
cuci / gabus (magabus) / gabuso (kata kerja perintah) / pupu (momupu) (basuh kain) |
|
susi (monusi) / lagup (momilagup / ilogupai) (cuci muka) / pupu (momupu) (basuh kain) |
susi / hiung (momohiung) / voug (momoug) (cuci tangan atau kaki) / pupu (momupu) (basuh kain) |
susi / lihung (momolihung) / woug (momoug) (cuci tangan atau kaki) / lagup (momilagup / ilogupai) (cuci muka) / pupu (momupu) (basuh kain) |
|
|
insu (monginsu) (cuci sesuatu benda) / lihung (momolihung) / woug (momoug) (cuci tangan atau kaki) / pupu (momupu) (basuh kain) |
|
|
|
|
|
|
|
liung (paliungin) / bagu (babagu) / injagup (manginjagup) (cuci muka) / pupu (mampupu) (basuh kain) |
|
susi (monyusi) / lihung (momolihung) / pupu (momupu) (basuh kain) / jagup (minjagup / ijogupo) (cuci muka) |
| 133 |
lap |
puus (muus) |
posok (kata dasar) |
|
pihid (momihid) |
piid (momiid) |
pihid (momihid) |
|
|
pihid (momihid) |
|
|
|
|
|
|
piir (ompiir) |
piir (mampiir) |
|
piid (momiid) |
| 134 |
tarik |
tarik (narik) |
|
|
gazat (mamagazat) |
gazat (mamagazat) / gazato (kata kerja perintah) |
gayat (mamagayat) / gazato (kata kerja perintah) |
|
|
gayat (mamagayat) |
|
|
|
|
|
|
|
bukut (mambukut) |
|
gayat (kata dasar) |
| 135 |
tolak |
tuak (kata dasar) |
|
|
suung (poposuung) |
tugagang (kata dasar) |
surung (kata dasar) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
insi (manginsi) / juul (jumuul) |
|
surung (kata dasar) |
| 136 |
baling |
iyak (ngiyak) |
tokon (tumokon) |
|
hogod (popohogod) / taam (papataam) |
gavad (papagavad) / hogod / taam (papataam) |
gawad (papagawad) / logod / taam (papataam) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
bobor (momobor) |
| 137 |
ikat |
ingkot (ngingkot) |
jorot (jumorot) |
|
gakut (mamagakut) |
kogos (mongogos) / tangkong (manangkong / panangkong) |
kogos (mongogos) / lukug (lumukug) |
|
|
kogos (kumogos) |
|
|
|
|
|
|
abil (angabil) |
abil (mangabil) |
|
gonggong / latang (lumatang) |
| 138 |
jahit |
rait (ngerait) |
|
|
tombi (monombi) |
tombir (monombir) |
tombir (monombir) |
|
|
|
|
|
|
|
|
tombir (monombir) |
|
|
|
tambir (manambir) |
| 139 |
kira |
kiro (ngiro) |
kira (mangira) |
|
|
intob (mogintob) |
intob (mogintob) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
oloon |
|
kira (mangira) |
| 140 |
cakap |
ling |
gayad (bagayad) |
|
boos (moboos) |
boos (moboos) |
boros (mimboros) |
|
|
boros (miboros) / gutok (mongutok) |
|
|
|
|
|
boros (momboros) |
indahu (mindahu) |
indagu (mindagu) |
tangar (mutangar) |
gia (giigia) |
boros (momoros) |
tangar (tumangar) |
| 141 |
nyanyi |
lego (pelego) |
lagu (balagu) |
|
yohou (yumohou) |
hozou (humozou) |
sinding (suminding) |
|
|
bandak (mimbandak) |
|
|
mindolongoi |
|
|
lozou (momulozou) |
rimbai |
rimbai / lupot (magilupot) |
|
libag (lumibag) |
| 142 |
main |
main |
main / mamain |
|
arai (mangarai) / main (kata dasar) |
main / mamain |
main / mamain |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
kuli (mangkuli / kulio (kata dasar) |
|
rimo (rumimo) |
| 143 |
terapung |
lantung (melantung) |
lulun (malulun) |
|
habu (nahabu) |
habu (nahabu) |
soribau (sumoribau) |
|
|
latau (nalatau) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 144 |
mengalir |
lunsur (pelunsur) |
|
|
yuhus (yumuhus) |
huzung (humuzung) |
luyung (lumuyung) |
|
rulun (rumulun) / luyung (lumuyung) |
luyung (lumuyung) |
|
|
rulun (rumulun) |
|
|
ruzung (rumuzung) |
|
tilis (tumilis) |
|
luyung (lumuyung) |
| 145 |
beku |
|
kumodou waig |
|
vaig nu nokodou |
kumodou vaig om atamis |
kumodou waig om osogit |
|
|
kumodou |
|
|
|
|
|
|
kotog (okotog) |
kotog (mokotog) |
|
|
| 146 |
bengkak |
letup (ngeletup) |
waha (nawaha) |
|
hombon (humombon) / bunul |
|
lonit (lumonit) |
|
lonit / bongkung (bhgn mata) / tungok (bhgn leher) / longkopu (bhgn kulit) |
bunul |
|
|
lonit (lumonit / momodlonit) |
|
|
|
lanit (lumanit) |
lanit (lumanit) |
|
|
| 147 |
matahari |
motolau |
matodau |
|
adau |
tadau |
tadau |
|
tadlau |
adau |
|
|
addau |
|
|
adau |
mato ru orou |
mato ru orou |
mato su runat |
matodou |
| 148 |
bulan (di langit) |
buan |
wulan |
|
vuhan |
vuhan |
tulan |
|
wulan |
ulan |
|
|
vulan |
|
|
vuran |
|
bulan / sila |
|
bulan |
| 149 |
bintang |
bintang |
bintang / bintuon |
|
|
tombituon |
rombituon |
|
rombituon |
rombituon |
|
|
|
|
|
rombituon |
butitin |
butitin |
|
sorimbituon |
| 150 |
air |
bue |
waig |
|
|
vaig |
waig |
|
weeg |
waig |
|
|
|
|
|
vaig |
timug |
timug |
|
timug |
| 151 |
hujan |
uran |
rasam |
|
|
asam |
rasam |
|
darun |
rasam |
|
|
|
|
|
rasam |
|
rasam |
|
dasam |
| 152 |
sungai |
suang |
bawang |
|
|
bavang |
bawang |
|
bawang |
bawang |
|
|
|
|
|
bavang |
siang |
sungoi |
|
bawang |
| 153 |
tasik |
|
|
|
|
|
botung / liwotung |
|
luok / liwotung |
botung |
|
|
|
|
|
|
|
tilungan |
|
|
| 154 |
laut |
selang / taik |
raat |
|
|
daat / kovoigan |
rahat |
|
lubok / laut / raat |
rahat |
|
|
|
|
|
raat |
alaat |
malaat |
|
lout |
| 155 |
garam |
timus |
usi |
|
|
tusi |
tusi |
|
tasin |
silaon |
|
|
|
|
|
usi |
usi |
usi |
|
usi |
| 156 |
batu |
batu |
watu |
|
pampang |
vatu / pampang |
watu |
|
batu / pampang |
watu / pampang |
|
|
vatu |
|
|
vatu |
batu |
batu |
|
batu |
| 157 |
pasir |
ungus |
agis |
|
oggis |
togis |
togis (koogisan) |
|
togis (koogisan) |
ogis |
|
|
hogis / pantai |
|
|
agis |
|
|
|
agis |
| 158 |
debu |
abu |
awu |
|
avu |
tovu |
towu |
|
bidu / tawu |
abuk |
|
|
avu |
|
|
avu |
|
sait / kaau |
|
abu |
| 159 |
tanah |
tana |
tana |
|
|
tana’ |
tana |
|
banai / tana |
tana |
|
|
tana |
|
|
tana’ / titindal |
tanah |
tana |
|
tana |
| 160 |
awan |
tii beriu |
awan |
|
|
havun |
hawun |
|
kawut / pituwongon (awan mendung gelap) |
pituwongon |
|
|
|
|
|
havun |
haun |
gaun |
|
|
| 161 |
kabus |
embun |
umbun |
|
|
hisovu |
bolobou / lisohu |
|
lisowu |
hawun |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 162 |
langit |
|
|
|
avan |
tavan |
tawan |
|
tawan |
dawan (awan) |
|
|
|
|
|
|
|
limbowon |
|
|
| 163 |
angin |
beriu |
|
|
|
tongus |
tongus |
|
sarup |
tongus |
|
|
|
|
|
sarup |
|
angin |
|
ribut |
| 164 |
salji |
|
salji |
|
|
salji |
salju |
|
|
ratu-ratu salji (makna: jatuh-jatuh salji) |
|
|
|
|
|
salji |
|
|
|
dumasam do salju |
| 165 |
ais |
ais |
ais |
|
|
ais |
ais |
|
ais |
popokodou waig watu (kata nama) |
|
|
|
|
|
vaig vatu tokodou |
|
|
|
waig watu |
| 166 |
asap |
umbu |
lisun |
|
|
hisun |
lisun |
|
lisun |
olisun (kata nama) |
|
|
|
|
|
hisun |
|
lisun |
|
lisun |
| 167 |
api |
api |
apui |
|
|
tapui |
tapui |
|
tapui |
apui |
|
|
|
|
|
apui |
apui |
apui |
|
apui |
| 168 |
abu |
abu |
awu |
|
|
tohu / tovu |
towu |
|
tawu |
awu |
|
|
|
|
|
avu |
|
kaau |
|
abu |
| 169 |
bakar |
tunu |
jujul (jumujul / majujul) |
|
|
tutud (otutudan) |
tutud (otutudan / tumutud) |
|
tutud (monutud) / silok (monilok) |
juru (jumuru) / surub (monurub) |
|
|
|
|
|
tutud (kata dasar) |
osolof |
solob (monolob) |
|
tutud (tumutud) |
| 170 |
jalan (laluan) |
laan |
ralan |
|
|
dahan / vazaan |
ralan / wayaan |
|
ralan |
lalan |
|
|
|
|
|
raran / vazaan |
ralan |
ralan |
|
dalan / wayaan |
| 171 |
gunung |
|
|
|
|
nuhu |
nulu |
|
nuluu |
bukid do alangkou |
|
|
|
|
|
nuru / motidong |
|
bujuk |
|
|
| 172 |
merah |
darag |
maragang |
|
|
aagang |
aragang |
|
aragang |
aragang |
|
|
|
|
|
maragang / aragang |
alia |
malia’ |
|
moria |
aragang |
| 173 |
hijau |
gadung |
motomou |
|
|
otomou |
otomou |
|
otomou |
otomou |
|
|
|
|
|
otomou / motomou |
akasul |
masansam |
|
motomou |
otomou |
| 174 |
kuning |
kuning |
mosilou |
|
|
ohisou |
osilou |
|
osilou |
osilou |
|
|
|
|
|
ohisou / mohisou |
asilou |
masilou |
|
mosilou |
osilou |
| 175 |
putih |
pute |
mopurak |
|
|
opuak |
opurak |
|
opurak |
opurak |
|
|
|
|
|
opurak / mopurak |
apulak |
mapulak |
|
mopurak |
opurak |
| 176 |
hitam |
iram |
moirob / moitom |
|
|
oitom |
oitom |
|
analong / oitom |
moitom / oitom |
|
|
|
|
|
oitom / moitom |
atarong |
maitom |
|
moitom |
eetom / oitom |
| 177 |
malam |
songom |
intuong |
|
|
totuvong |
totuong |
|
sodoi |
osodop / sarom (gelap malam) |
|
|
sodop |
|
|
|
londom |
rondom |
|
rondom (morondom) |
| 178 |
siang |
bangi / ellau / kuap |
kadau / maniau |
|
katampa / tangadau |
tangaadau |
dangadau |
|
siang / adlau |
tanga nadau / maadau |
|
|
mangaddau |
|
|
dangadau |
|
matawang |
|
goi (gumoi) |
| 179 |
tahun |
taun |
taun |
|
|
toun |
toun |
|
toon |
toun |
|
|
|
|
|
toun |
|
bilor |
|
toun |
| 180 |
panas |
panas |
malasu |
|
|
ahasu |
alasu |
|
alasu |
alasu |
|
|
|
|
|
ahasu / mahasu |
alasu |
malasu |
|
malasu |
| 181 |
sejuk |
sajuk |
|
|
|
osogit / atamis |
osogit / atamis |
|
osogit / atamis |
osogit |
|
|
|
|
|
atamis |
asimu / asahit |
masalui |
|
masarui / mosimu |
| 182 |
penuh |
peno / rapus |
masuangan / sinuangan / mapanu |
|
|
oponu / abagal |
oponu / abagal |
|
oponu |
oponu |
|
|
|
|
|
oponu |
apanu |
mapanu |
|
noponu / maalit |
| 183 |
baharu |
bau |
wagu |
|
|
vagu |
wagu |
|
wagu |
wagu |
|
|
|
|
|
vagu |
baru |
bagu |
wagu |
bagu |
| 184 |
lama |
too (umur, usia) |
matutuo (umur, usia) / mabuoi (jangka masa) / laid (keadaan benda) |
|
|
otuo (umur, usia) / ahaid (jangka masa, keadaan benda) |
otuo / olohing (umur, usia) / alaid (jangka masa, keadaan benda) |
|
otuo / oleeng (umur, usia) / oleed (jangka masa, keadaan benda) |
otuo / olohing (umur, usia) / noluai / nobuoi (jangka masa, keadaan benda) |
|
|
|
|
|
otuo / motutuo (umur, usia) / ahaid / haid (jangka masa, keadaan benda) |
matuo |
matuo |
|
matutuo (umur, usia) / mabuoi (jangka masa) / laid / nalaid (keadaan benda) |
| 185 |
bagus |
alap |
monong/ mambalut |
|
|
avasi |
osonong |
|
awasi |
aranggoi |
|
|
|
|
|
avasi |
onsoi |
moonsoi |
|
monsoi |
| 186 |
teruk |
raat / buuk |
majaat |
|
|
alaat |
araat |
|
araat |
araat |
|
|
|
|
|
araat / maraat |
alaat |
malaat |
|
maraat |
| 187 |
reput |
|
|
|
|
novonos / napasa |
nowonos / napasa |
|
napasa / norutus / norobuk (tumbuh-tumbuhan) |
nowonos / napasa / norobuk (tumbuh-tumbuhan) / buhug (daging ikan) |
|
|
|
|
|
|
|
maapu |
|
|
| 188 |
kotor |
kama / sabul |
majangob |
|
|
azamut |
oromos |
|
ososomuan / aaraban / akamut (berselerak dan kotor) |
ayamut |
|
|
|
|
|
azamut |
|
majamol |
|
|
| 189 |
lurus |
lantas / lurus |
|
|
|
otuhid |
otulid |
|
otulid |
otulid |
|
|
|
|
|
otuhid / motuhid |
|
mabanis |
|
motulid |
| 190 |
bulat |
bulat |
|
|
|
otindugu |
obulugu |
|
obulugu / orod |
oliwut / mililiwut |
|
|
|
|
|
|
|
mapungol / burat |
|
bulugu (mobulugu) / mobulat |
| 191 |
tajam |
torom |
matarum |
|
|
ataom |
atarom |
|
atarom |
atarom |
|
|
|
|
|
atarom / matarom |
alarom |
malarom |
|
maladom |
| 192 |
tumpul |
tompol |
|
|
|
ohompok |
oingarol |
|
angarol |
|
|
|
|
|
|
|
angangol |
mangangol |
|
|
| 193 |
licin |
ngeluud |
malamu |
|
|
ahamou |
olomu / olomou |
|
olomi / alamou |
olumis / alamou |
|
|
|
|
|
ahamou / mahamou |
alami |
malami |
|
|
| 194 |
basah |
base |
asa/naasa |
|
|
ozopos / nozopos |
oyopos / noyopos |
|
oyopos / oyuus / noyopos |
oyopos / noyopos |
|
|
|
|
|
|
aasa |
maasa |
|
mojopos |
| 195 |
kering |
keroi / kerai / too |
makala’ |
|
|
otuuvan |
okoring |
|
okoring / otuuwan |
otuwan |
|
|
|
|
|
|
apua |
mapua |
|
okoring |
| 196 |
betul |
ngam |
monong |
|
|
otopot |
otopot |
|
atapat / otuna |
otulid / potulidan |
|
|
|
|
|
otopot / topot |
otopot |
motopot |
obana |
banar / totopot |
| 197 |
dekat |
beta / sikot |
masomok |
|
|
osomok |
osomok |
|
osomok |
osomok |
|
|
|
|
|
osomok / mosomok |
amaar |
mamaar |
|
magaad |
| 198 |
jauh |
tio |
masodu |
|
|
osodu |
osodu |
|
osodu |
osodu |
|
|
|
|
|
osodu / mosodu |
aalur |
maalur |
|
magalud |
| 199 |
kanan |
kuanan |
kuanan |
|
|
vanan |
wanan |
|
wanan |
wanan |
|
|
|
|
|
kuvanan |
|
pamiris |
|
wanan |
| 200 |
kiri |
gibang |
ibang |
|
|
gibang |
gibang |
|
gibang |
gibang |
|
|
|
|
|
gibang |
|
kait |
|
gibang |
| 201 |
di |
ta |
da |
|
|
doid |
id |
|
sid |
do id |
|
|
|
|
|
id / doid |
ra |
ra |
|
id / doid |
id |
| 202 |
dalam |
diam |
da suang/dasalalum |
|
|
doid suang |
id suang / id saralom |
|
sid saralom |
saralom |
|
|
|
|
|
id sararom |
|
raralom |
|
lalom |
| 203 |
dengan |
engko / moko |
maya |
|
|
maza/miampai |
maya/miampai |
|
maya/miampai |
maa |
|
|
|
|
|
|
|
mabaya |
|
maya |
mitonggoi |
maja |
| 204 |
dan |
engko / moko / oko |
jan |
|
|
om |
om |
|
om |
om |
|
|
|
|
|
om |
am |
am |
om |
om |
om |
| 205 |
kalau |
amun |
kalo |
|
|
nung |
nung/nopo |
|
ong |
nu (kata hubung) Contoh: nu’waro (jikalau ada) |
|
|
|
|
|
nung / oyo / nopo |
|
amun |
|
oyo / poyo |
bang |
| 206 |
kerana |
kerana / malum / podo |
sabab |
|
|
tu |
tu |
|
atit (kerana ini) / anot / alot (kerana itu) / tu |
tu sabap |
|
|
|
|
|
sabap do |
|
nga |
|
sabap do |
tu |
sabap do |
| 207 |
nama |
oron |
ngaran |
|
|
ngaan |
ngaran |
|
ngaran |
ngaran |
|
|
|
|
|
ngaran |
ingalan |
inggalan |
|
ngaran |
ngaran |